Ημικρανία: Η σιωπηλή κραυγή του σώματος

Γράφει η Κατερίνα, Ψυχολόγος – Mandala Institute

Η ημικρανία ταλαιπωρεί καθημερινά ένα μεγάλο μέρος της ανθρωπότητας. Εξαντλητικός, συνεχόμενος πόνος χωρίς να υπάρχουν εμφανή αίτια. Οι άνθρωποι που βιώνουν την κατάσταση αυτή έχουν ένα κοινό χαρακτηριστικό: δεν μπορούν να χαρούν τη ζωή τους. Πίσω από κάθε κρίση κρύβεται η στέρηση της απόλαυσης στιγμών και το δυσάρεστο είναι πως κάποιες φορές ή σε κάποιους τα παυσίπονα δεν μπορούν να καταπραΰνουν τον πόνο. Σήμερα θα προσπαθήσουμε να προσεγγίσουμε την ημικρανία από την πλευρά του συναισθήματος. Η διαχείριση κάποιων σίγουρα επηρεάζει και ευνοεί την εμφάνισή της. Για κάποιους είναι η σιωπηλή κραυγή του σώματος. Μια κραυγή που ξεκινά όταν η ψυχή δεν μπορεί να εκφράσει αυτά που νιώθει.

Άρα η ψυχολογία σχετίζεται μαζί της;

Το μυαλό συνδέεται με τον πόνο;

Μήπως η πίεση που νιώθουμε εκτονώνεται με την εμφάνισή της.

Σίγουρα θα απαντήσουμε σε όλα αυτά τα ερωτήματα, έχοντας όμως στόχο να βοηθήσουμε το σώμα να βρει τις ισορροπίες και να εκφραστούν τυχόν εγκλωβισμένα συναισθήματα.

Διάβασε κι αυτό: Άγχος, δοκιμασμένοι τρόποι για να το αντιμετωπίσεις

Ημικρανία - Ψυχολογία: Τελικά έχουν σχέση;

Φυσικά και έχει δύο χαρακτηριστικά:

Είναι άρρηκτα συνδεδεμένες και η σχέση τους λειτουργεί αμφίδρομα. Το νευρικό σύστημα επικοινωνεί με το συναίσθημα και το σώμα.

Τι συμβαίνει;

1. Το Στρες ως ο Βασικός «Πυροδοτητής»

Είναι πλέον γνωστό ότι το άγχος και η ψυχολογική πίεση είναι δύο παράγοντες που πυροδοτούν τις κρίσεις ημικρανίας.

Το σώμα εκρίνει αδρεναλίνη και κορτιζόλη εφόσον πιστεύει ότι υπάρχει κίνδυνος και απειλείται. Έχουμε δηλαδή μαι χημική αντίδραση που επηρεάζει την κυκλοφορία του αίματος στα αγγεία του εγκεφάλου και έντονη μυική σύσπαση. Αυτή εκδηλώνεται στον αυχένα, στους ώμους αλλά και στο κεφάλι. Όσοι υποφέρουν από ημικρανία περιγράφουν τον πόνο ως σφίξιμο.

Το άγχος και η ψυχολογική πίεση είναι από τους πιο κοινούς παράγοντες που προκαλούν ημικρανίες.

2. Η Σωματοποίηση των Συναισθημάτων

Όταν το μυαλό μας δεν εκφράζει το τι νιώθουμε το σώμα παίρνει τον λόγο. Μια προσπάθεια για να μας ενεργοποιήσει και να πράξουμε ανάλογα.

Τα όρια: Εδώ έχουμε ανθρώπους που δεν λένε ποτέ σχεδόν “όχι”. Αναλαμβάνουν να φέρουν σε πέρας καταστάσεις δύσκολες και το σύνηθες είναι να παραμελόύν την φροντίδα του εαυτού τους. Όταν όμως το σώμα φτάσει στο κόκκινο, τότε κατεβάζει τον διακόπτη και επιβάλλει με τον πόνο, αυτό που έχει ανάγκη. Την ξεκούραση.

Καταπιεσμένος θυμός ή θλίψη: Όσα δεν τολμά να πει κάποιος του δημιουργούν εσωτερική πίεση. Αυτή βρίσκει διέξοδο και εκτονώνεται με τον πόνο. Θαμμένα συναισθήματα βρίσκουν τρόπο να δηλώσουν την παρουσία τους και να αναγκάσουν το σώμα να ασχοληθεί μαζί τους.

3. Ο Φαύλος Κύκλος του Προκαταβολικού Άγχους

Η ημικρανία δημιουργεί ένα ιδιότυπο ψυχολογικό φαινόμενο που ονομάζεται «προκαταβολικό άγχος» (anticipatory anxiety).

Αν υποφέρεις από ημικρανία ζεις με τον φόβο και την αγωνία της επόμενης κρίσης.
Αυτός ο διαρκής φόβος κρατά το νευρικό σύστημα σε μια μόνιμη κατάσταση συναγερμού (fight or flight).
Η υπερένταση αυτή κάνει τον εγκέφαλο υπερευαίσθητο στα ερεθίσματα, αυξάνοντας έτσι τις πιθανότητες να εμφανιστεί όντως μια νέα ημικρανία.

4. Η Ψυχολογική Επιβάρυνση του Χρόνιου Πόνου

Άρα η ψυχολογία σου δημιουργεί την ημικρανία. Αυτή με τη σειρά της επιτίθεται στην ψυχολογία. Στην ουσία πρόκειται για έναν φαύλο κύκλο που κάπως πρέπει να σπάσουμε την αλληλουχία του. Άν ζεις με χρόνιο πόνο τότε η εμφάνιση κατάθλιψης, η απομόνωση και το αίσθημα ότι κανείς δεν μπορεί να κάνει κάτι, ριζώνουν στη ζωή σου. Αν σχεδιάζεις να πας κάπου σκέφτεσαι μήπως πάθεις κρίση. Αυτό όμως την προκαλεί. Ο έλεγχος της καθημερινότητας γίνεται εξαιρετικά δύσκολος. Συνάμα υπάρχει και ενοχή γιατί ίσως χαλάσει κάποια έξοδο, μια οικογενειακή όμορφη στιγμή. Όπως η ψυχολογία δημιουργεί την ημικρανία, έτσι και η ημικρανία διαλύει την ψυχολογία.

Αυτό που καταλαβαίνουμε πολύ καλά είναι πως μια τέτοια κατάσταση είναι φοβερά δύσκολη γι΄αυτόν που την βιώνει και τους οικείους του.

Πώς ακριβώς παρεμβαίνει η ψυχοθεραπεία για να σπάσει αυτόν τον κύκλο;

Για να καταλάβουμε τι συμβαίνει και εμφανίζεται πρέπει σαφώς να παρατηρήσουμε τους ρυθμούς της ζωή μας. Ας δούμε ένα απλό παράδειγμα. Η Μαρία είναι άνθρωπος που ζει για να είναι χαρούμενοι οι οικείοι της, οι συνάδελφοί της και γενικά δεν λέει ποτέ όχι. Δεν βάζει όρια.

Αυτό όμως που την χαρακτηρίζει είναι πως αγνοεί τα σημάδια κόπωσης και προσπαθεί να ικανοποιήσει όποιον είναι κοντά της. Ίσω το κάνει αυτό για να αποφύγει συγκρούσεις;

Το μοτίβο όμως που βιώνει είναι σαφές. Κάθε σαββατοκύριακο που έχει χρόνο για τον εαυτό της, αυτή καταλήγει να είναι στο κρεβάτι με ημικρανία. Αυτό δεν είναι καθόλου τυχαίο. Το σώμα της αναλαμβάνει το ν ρόλο του προστάτη και την προστατεύει. Μα με τον πόνο; Δυστυχώς ναι γιατί ο πόνος αυτός θα την καθηλώσει και θα βάλει όρια. Αναλαμβάνει συνεχώς νέες ευθύνες, προσπαθώντας να ικανοποιήσει τους πάντες, προκειμένου να αποφύγει κάθε πιθανή σύγκρουση. Τρέχει ασταμάτητα, αγνοώντας συστηματικά τα δικά της προειδοποιητικά σημάδια κόπωσης.

Όμως, υπάρχει ένα σταθερό μοτίβο: σχεδόν κάθε Σαββατοκύριακο, όταν επιτέλους υπάρχει χρόνος για ξεκούραση, εκείνη καταλήγει στο κρεβάτι υποφέροντας. Η ημικρανία που τη βασανίζει δεν είναι ένα τυχαίο γεγονός. Συμβαίνει ακριβώς επειδή το σώμα της αναλαμβάνει δράση, προσπαθώντας να τη σώσει από την πλήρη κατάρρευση.

Ας δούμε όμως και την περίπτωση του Γιώργου. Αυτός διαρκώς καταπίνει τον θυμό του και δεν υψώνει ποτέ τον τόνο του. Υπάρχει ένταση που δεν διοχετεύεται στο σωστό κανάλι. Το σώμα τι κάνει; Μεταφράζει την ένταση σε φυσικό πόνο. Αν αυτός φοβάται να μιλήσει, το σώμα του το κάνει.

Διάβασε και αυτό: Σχέση μητέρας και κόρης

Ο Φαύλος Κύκλος του Πόνου και της Προσμονής

Όταν βιώνεις την ημικρανία και συνεπώς τον χρόνιο πόνο, είναι απολύτως φυσιολογικό να εγκαθίσταται στη ζωή σου το άγχος της επόμενης κρίσης. Οι σκέψεις επαναλαμβανόμενες και ίδιες. Ο φόβος μήπως σε πιάσει την ώρα που θα πάρεις το αεροπλάνο, την ώρα που θα κάνεις εκείνη την παρουσίαση στη δουλειά ή όταν πας διακοπές…

Μάντεψε όλο αυτό πως λειτουργεί.

Η ένταση αυξάνεται και ασυναίσθητα οι μύες συστέλλονται. Η αναπνοή γίνεται ρηχή. Ο εγκέφαλος πιστεύει ότι κινδυνεύει και αυξάνει την κορτιζόλη και την αδρεναλίνη και η ημικρανία έρχεται. Το σώμα μπαίνει σε κατάσταση “φυγής ή μάχης”. Ένας απόλυτα ρυθμισμένος φαύλος κύκλος προσμονής και πόνου.

Διάβασε κι αυτό: Θετική ψυχολογία η επιστήμη της ευτυχίας και της ευημερίας.

Τα Εργαλεία του Mandala Institute

Υπάρχει τρόπος να σπάσει αυτός ο κύκλος; Πώς μπορούμε, λοιπόν, να σπάσουμε αυτόν τον φαύλο κύκλο πόνου και ανησυχίας; Πώς πείθουμε το νευρικό μας σύστημα ότι είναι ασφαλές; Στο Mandala Institute δεν κάνουμε focus στο να καταστείλλουμε τα συμπτώματα. Λύνουμε το πρόβλημα. Διαθέτουμε συνδυαστικά εργαλεία και αντιμετωπίζουμε τον πόνο ως πληροφοριοδότη όχι ως εχθρό. Μας δίνει πληροφορίες ώστε να αποκωδικοποιήσουμε τα συναισθήματα και τις καταστάσεις που τον προκαλούν.

Ας τα εξετάσουμε ένα - ένα:

Ολιστική ψυχοθεραπεία: Αποτελεί τον βασικό πυλώνα της προσέγγισής μας. Δεν βλέπουμε τον άνθρωπο αποσπασματικά. Προσεγγίζουμε το σώμα, τον νου και το συναίσθημα ως ένα ενιαίο, αδιαίρετο σύνολο. Στην ουσία δημιουργούμε έναν χώρο όπου δίνουμε φωνή στα συναισθήματα.
Κλινική ύπνωση και υπνοθεραπεία: Ένα από τα πιο δυνατά και άμεσα εργαλεία για τη ριζική ρύθμιση του νευρικού συστήματος. Μέσα από μια απόλυτα ασφαλή και γαλήνια κατάσταση βαθιάς χαλάρωσης, παρακάμπτουμε τις άμυνες του συνειδητού νου. Στο υποσυνείδητο μπορούμε να απελευθερώσουμε παλιές εντάσεις, πεποιθήσεις και εγκλωβισμένα τραύματα που κρατούν το σώμα σας σε διαρκή εγρήγορση.
Βελονισμός: Επειδή ο άνθρωπος δεν είναι μόνο νους αλλά και σώμα, η σωματική προσέγγιση είναι απαραίτητη. Ο βελονισμός είναι μια πανάρχαια και ασφαλής πρακτική που στοχεύει στο να ξεμπλοκάρει τη ροή της ενέργειας. Βοηθά το σώμα να απελευθερώσει ενδορφίνες (τα φυσικά παυσίπονα του οργανισμού), προσφέροντας άμεση ανακούφιση από τη μυϊκή ακαμψία του αυχένα, τη φλεγμονή και την ένταση.

Διάβασε κι αυτό: Μάθε τι μπορεί να σου προσφέρει η αυτο-ύπνωση Πως μπορείς να πετύχεις μικρά θαύματα στη ζωή σου

Η Σωματική Προσέγγιση και η Ενεργειακή Ισορροπία

Η συνδυαστική χρήση αυτών των εργαλείων προσφέρει κάτι μοναδικό: την ταυτόχρονη αποθεραπεία σε νοητικό, συναισθηματικό και φυσικό επίπεδο. Προσπαθούμε να χαλαρώσει το σώμα και να ακολουθήσει το μυαλό και το αντίστροφο.

Έτσι η ημικρανία παύει να εμφανίζεται καθώς το σώμα δεν χρειάζεται πλέον να ενεργοποιεί τους μηχανισμούς προστασίας του. Επαναπρογραμματίζεται το νευρικό σύστημα, ενώ οι προκλήσεις της καθημερινότητας παύουν να είναι ισχυρές ώστε να πυροδοτήσουν νέες κρίσεις.

Διάβασε και αυτό: Εσωτερική δύναμη: Πώς να ανακαλύψετε και να αξιοποιήσετε τον πραγματικό εαυτό σας!

Χτίζοντας μια Νέα, Υγιή Σχέση με τον Εαυτό μας

Το ταξίδι της αυτογνωσίας βοηθάει στο να γνωρίσουμε, να κατανοήσουμε και να αποκαταστήσουμε τα όρια μας. Πρόκειται για μια έκφραση απόλυτης αγάπης, μια ένδειξη ωριμότητας και μια πράξη προστασίας, για τον εαυτό μας. Το να χτίσουμε μια νέα υγιή σχέση με τον εαυτό μας δεν είναι πολυτέλεια. Είναι βαθύτερη ανάγκη. Αν δεν τον φροντίσουμε εμείς ποιος θα το κάνει;

Δεν μπορούμε να προσφέρουμε καθαρό νερό σε κανέναν, αν η δική μας πηγή έχει στερέψει τελείως.

Απαραίτητη προϋπόθεση είναι να δίνουμε ουσιαστικό χώρο και χρόνο ώστε να χαλαρώνουμε και να αποφορτιζομαστε. Τότε θα παρατηρήσουμε ότι το σώμα θα πάψει να πονά θα πάψει να εκπέμπει σήματα βοήθειας. Δεν έχει καμία ανάγκη πλέον να τραβήξει την προσοχή μας για να δώσουμε σημασία στην ύπαρξη δυσλειτουργιών.

Διάβασε κι αυτό: Η προσωπικότητα καθορίζει τη ζωή σου. Μπορείς να την αλλάξεις

Πρέπει να γνωρίζουμε ότι η ημικρανία δεν είναι μια κατάσταση που θα λυθεί εύκολα. Απαιτείται χρόνος, χώρος και ειλικρινή πρόθεση ώστε να πάψουμε να λέμε στον εαυτό μας, “αντέχεις κι άλλο”. Πρέπει να ζήσουμε ελεύθεροι από τον φόβο της επόμενης κρίσης.

Στο Mandala Institute, είμαστε εδώ ακριβώς για αυτό: για να κάνουμε αυτό το σημαντικό βήμα μαζί σας, φωτίζοντας τη διαδρομή προς έναν τρόπο ζωής όπου το σώμα και η ψυχή βρίσκονται επιτέλους σε πλήρη αρμονία.